ياسنت لويى رابينو ( مترجم : غلامعلى وحيد مازندرانى )
100
مازندران و استرآباد ( فارسى )
كتيبهاى بود كه نام واقف آن را آقا حسين و نجارش را بهرام ساروى مقيم اسكند آباد و تاريخ آن جمادى الثانى 897 هجرى را در يك ماده تاريخ ذكر نموده است . بر صندوق چوبى كه در روى قبر بود آياتى از قرآن نوشته شده است . نام واقف آن سيد مرتضى بن على بن شمس الدين بن عبد الصمد بن شمس الدين و نجار آن بهرام نام بود . پس از عبور از بلند اوجا و ده زغالچال و هولا كه در سمت چپ ما واقع و متصل به تپههايى بود كه در اين حدود كوتاه و وصل بجادهاند به محلى كه قبر خاتون نام داشت رسيديم . سمسكنده در حدود شش ميلى شمال شهر سارى است . از جادهء شاه عباسى كه در اين ناحيه كنار تپهها است و اراضى ناهموارى كه ميان جنگل است راه خود را تعقيب نموديم و بيك بناى مكعب آجرى بنام شاطر گنبد رسيديم . از نهر بادله و تپههاى جنوب شرقى كه محلهء لاليم ده آنجا واقع است از پل آجرى عبور كرديم . دهكدهء سورك در سمت چپ جاده بود . بر تپههاى طرف راست ما دهى بود موسوم به داراب كلا كه از آنجا نهرى بنام خوره « 84 » كه پل آجرى داشت مىگذشت . بر تپههايى كه تختهسنگهاى بلند دارند ده اسرم تقريبا در يك ميلى جنوب جاده واقع شده است پشت دهات اسكم و بادله تپههاى وليجه و قدرى دور تر تخت رستم تپهاى در طرف چپ جاده و نيم فرسخى مغرب نكا بود . امامزادهء نكا كه مدفن سيد عبد الحميد بن مير توانى است بناى كوچكى است كه بام سفالى و دو اطاق دارد . مقبره در اطاق درونى است در آن به طرز زيبايى نجارى شده و بدستور درويش سكندر بن عز الدين معروف به الخدا و بدست استاد حسين بن احمد الرازى ساخته شده است . تاريخ كتيبه اول محرم سنه 870 هجرى است . پس از پيمودن بيست دقيقه راه كه ميان گندمزار و توتستان بود بساحل چپ رود نكا كه پل آجرى بزرگ با دو طاق داشت رسيديم . قدرى بالاتر رودخانه بعد از الحاق دو نهر شمشير بر نام مىگيرد . نهرى كه از سمت شمال ميآيد از كوههاى